Amahugurwa y'abakozi

Intego rusange

1. Gushimangira amahugurwa y'abayobozi bakuru b'ikigo, kunoza filozofiya y'ubucuruzi bw'abakora, kwagura imitekerereze yabo, no kongera ubushobozi bwo gufata ibyemezo, ubushobozi bwo guteza imbere ingamba n'ubushobozi bwo gucunga bugezweho.
2. Kongera imbaraga mu guhugura abayobozi bo ku rwego rwo hagati mu kigo, kunoza ireme ry’abayobozi muri rusange, kunoza imiterere y’ubumenyi, no kongera ubushobozi bwo gucunga muri rusange, ubushobozi bwo guhanga udushya n’ubushobozi bwo gushyira mu bikorwa.
3. Kongera imbaraga mu guhugura abakozi b’inzobere n’abatekinisiye b’ikigo, kunoza urwego rw’ubumenyingiro n’ubumenyingiro mu bya tekiniki, no kongera ubushobozi bw’ubushakashatsi n’iterambere rya siyansi, guhanga udushya mu ikoranabuhanga, no guhindura ikoranabuhanga.
4. Kongera imbaraga mu mahugurwa y’abakora mu kigo, kunoza urwego rw’ubucuruzi n’ubushobozi bw’abakora mu mikorere, no kongera ubushobozi bwo gukora neza inshingano z’akazi.
5. Gushimangira amahugurwa y’uburezi ku bakozi b’ikigo, kunoza urwego rw’ubumenyi n’umuco by’abakozi mu nzego zose, no kunoza ireme ry’umuco w’abakozi muri rusange.
6. Kongera imbaraga mu guhugura abakozi b’ubuyobozi n’abakozi bo mu nganda ku nzego zose, kwihutisha umuvuduko w’akazi hamwe n’impamyabumenyi, no gukomeza gushyiraho uburyo bwo gucunga.

Amahame n'ibisabwa

1. Gukurikiza ihame ryo kwigisha igihe cyose bikenewe no gushaka umusaruro ufatika. Dukurikije ibyo ikigo gikeneye mu kuvugurura no guteza imbere ikigo ndetse n'ibyo abakozi bakeneye mu mahugurwa atandukanye, tuzakora amahugurwa afite ibikubiye mu nyandiko n'uburyo bworoshye ku nzego zitandukanye no mu byiciro bitandukanye kugira ngo twongere uburezi n'amahugurwa bigire akamaro kandi bigire ingaruka nziza, kandi tunizeze ko amahugurwa afite ireme.
2. Gukurikiza ihame ry’amahugurwa yigenga nk’inkingi y’ingenzi, n’amahugurwa yo hanze nk’inyongera. Guhuza ibikoresho by’amahugurwa, gushyiraho no kunoza ihuriro ry’amahugurwa hamwe n’ikigo cy’amahugurwa cy’ikigo nk’ikigo cy’amahugurwa nyamukuru, na za kaminuza na za kaminuza bidukikije nk’ikigo cy’amahugurwa ya komisiyo z’amahanga, gushingira ku mahugurwa yigenga kugira ngo hakorwe amahugurwa y’ibanze n’amahugurwa asanzwe, no gukora amahugurwa y’umwuga ajyanye nayo binyuze muri komisiyo z’amahanga.
3. Gukurikiza amahame atatu yo gushyira mu bikorwa amahugurwa y’abakozi, ibikubiye mu mahugurwa, n’igihe cy’amahugurwa. Muri 2021, igihe cyakusanyijwe ku bakozi bakuru mu mahugurwa y’imicungire y’ubucuruzi kigomba kuba iminsi itari munsi ya 30; igihe cyakusanyijwe ku bakozi bo mu rwego rwo hagati n’ababigize umwuga mu mahugurwa y’ubucuruzi kigomba kuba iminsi itari munsi ya 20; naho igihe cyakusanyijwe ku mahugurwa y’ubumenyi bw’imikorere y’abakozi muri rusange kigomba kuba iminsi itari munsi ya 30.

Ibikubiye mu mahugurwa n'uburyo akoreshwa

(1) Abayobozi b'ibigo n'abayobozi bakuru

1. Guteza imbere imitekerereze ishingiye ku ngamba, kunoza filozofiya y'ubucuruzi, no kunoza ubushobozi bwo gufata ibyemezo bya siyansi n'ubushobozi bwo gucunga ubucuruzi. Binyuze mu kwitabira inama z'ubucuruzi zigezweho, inama ngarukamwaka, gusura no kwigira ku bigo byatsinze imbere mu gihugu; kwitabira ibiganiro bigezweho bitangwa n'abatoza bakuru baturutse mu bigo bizwi cyane imbere mu gihugu.
2. Amahugurwa ku mpamyabumenyi y'uburezi n'amahugurwa y'impamyabumenyi mu myitozo.

(2) Abayobozi bo ku rwego rwo hagati

1. Amahugurwa ku myitozo yo kuyobora. Gutegura no gucunga umusaruro, gucunga ikiguzi no gusuzuma imikorere, gucunga abakozi, gushishikariza no gutumanaho, ubuhanzi mu buyobozi, nibindi. Saba impuguke n'abarimu kuza mu kigo gutanga ibiganiro; gutegura abakozi babishinzwe kugira ngo bitabire ibiganiro byihariye.
2. Amahugurwa y’uburezi bw’ikirenga n’ubumenyi bw’umwuga. Gushishikariza abanyeshuri bo mu rwego rwo hagati babifitiye ubushobozi kwitabira amasomo ya kaminuza (yo mu cyiciro cya kabiri cya kaminuza) yo kwandikirana, kwisuzuma cyangwa kwitabira amasomo ya MBA n’andi masomo y’icyiciro cya kabiri cya kaminuza; gutegura abahanga mu by’imicungire, imicungire y’ubucuruzi, n’imicungire y’ibaruramari kwitabira ikizamini cy’impamyabumenyi no kubona icyemezo cy’impamyabumenyi.
3. Gushimangira amahugurwa y’abayobozi b’imishinga. Muri uyu mwaka, ikigo kizategura cyane amahugurwa y’abayobozi b’imishinga bakora akazi ka buri munsi n’abashinzwe imicungire y’imishinga, kandi giharanire kugera ku kigero kirenga 50% by’amahugurwa, kikibanda ku kunoza ubumenyi bwabo mu bya politiki, ubushobozi bwo gucunga, ubushobozi bwo gutumanaho hagati y’abantu n’abandi ndetse n’ubushobozi bwo gukora ubucuruzi. Muri icyo gihe, umuyoboro w’uburezi bw’imyuga mu byiciro bitandukanye "Global Vocational Education Online" wafunguwe kugira ngo uhe abakozi umuyoboro w’ubumenyingiro w’ibidukikije.
4. Kwagura icyerekezo cyawe, kwagura imitekerereze yawe, kumenya amakuru, no kwigira ku bunararibonye. Tegura itsinda ry’abakozi bo mu rwego rwo hagati kugira ngo bigane kandi basure ibigo byo mu rwego rwo hejuru n’urwo hasi hamwe n’ibigo bifitanye isano mu byiciro kugira ngo bige ku musaruro n’imikorere kandi bigire ku bunararibonye bwatsinze.

(3) Abakozi b'inzobere n'abatekinisiye

1. Gutegura abakozi b’inzobere n’abatekinisiye kugira ngo biga kandi bige ubunararibonye buhanitse mu bigo byateye imbere mu nganda zimwe kugira ngo bagure icyerekezo cyabo. Hateganijwe gutegura amatsinda abiri y’abakozi bazasura ishami mu mwaka.
2. Kongera imbaraga mu gucunga neza abakozi bashinzwe amahugurwa bava mu bigo. Nyuma y'amahugurwa, andika inyandiko hanyuma utange raporo ku kigo cy'amahugurwa, kandi nibiba ngombwa, wige kandi uteze imbere ubumenyi bushya mu kigo.
3. Ku banyamwuga mu ibaruramari, ubukungu, ibarurishamibare, nibindi bakeneye gutsinda ibizamini kugira ngo babone imyanya y’ubuhanga mu bya tekiniki, binyuze mu mahugurwa ateganyijwe n’ubuyobozi bw’ibizamini mbere y’ibizamini, kunoza igipimo cy’abatsinze ibizamini by’ubunyamwuga. Ku banyamwuga mu by’ubwubatsi babonye imyanya y’ubunyamwuga n’iya tekiniki binyuze mu isuzuma, guha akazi impuguke zibishinzwe kugira ngo zitange ibiganiro byihariye, no kunoza urwego rw’abakozi b’inzobere n’abatekiniki binyuze mu nzira nyinshi.

(4) Amahugurwa y'ibanze ku bakozi

1. Abakozi bashya binjira mu mahugurwa y'uruganda
Muri 2021, tuzakomeza gushimangira amahugurwa y'umuco w'ikigo, amategeko n'amabwiriza, disipuline y'umurimo, umusaruro w'umutekano, gukorera hamwe, no guhugura abakozi bashya mu bijyanye n'ubuziranenge. Buri mwaka w'amahugurwa ntugomba kuba munsi y'amasaha 8 y'amasomo; binyuze mu gushyira mu bikorwa amasomo y'ikirenga n'ay'inzobere, amahugurwa y'ubumenyingiro ku bakozi bashya, igipimo cyo gusinya amasezerano ku bakozi bashya kigomba kugera ku 100%. Igihe cy'igeragezwa gihuzwa n'ibyavuye mu isuzumabumenyi ry'imikorere. Abazatsindwa isuzumabumenyi bazasezererwa, kandi abazaba batsinze bazahabwa ishimwe n'ibihembo runaka.

2. Amahugurwa ku bakozi bimuwe
Ni ngombwa gukomeza guhugura abakozi bo mu kigo cy’abakozi ku muco w’ikigo, amategeko n’amabwiriza, disipuline y’umurimo, umusaruro w’umutekano, umwuka w’ubumwe, igitekerezo cy’umwuga, ingamba zo guteza imbere ikigo, ishusho y’ikigo, iterambere ry’umushinga, nibindi, kandi buri kintu ntikigomba kuba munsi y’amasaha 8 y’amasomo. Muri icyo gihe, hamwe no kwaguka kw’ikigo no kwiyongera kw’inzira z’akazi imbere mu kigo, hagomba gutangwa amahugurwa y’umwuga n’ikoranabuhanga ku gihe, kandi igihe cy’amahugurwa ntikigomba kuba munsi y’iminsi 20.

3. Kongera imbaraga mu gutoza impano zivanze n'izikomeye.
Inzego zose zigomba gushyiraho uburyo bwo gushishikariza abakozi kwiyigisha no kwitabira amahugurwa atandukanye yo mu rwego rw'ikigo, kugira ngo iterambere ry'umuntu ku giti cye n'amahugurwa y'ibigo bihuzwe. Kwagura no kunoza ubushobozi bw'abakozi b'ubuyobozi mu byemezo bitandukanye by'umwuga w'ubuyobozi; kwagura no kunoza ubushobozi bw'abakozi b'inzobere n'abatekinisiye mu by'umwuga mu nzego zijyanye n'ubuyobozi; gufasha abakora ubwubatsi kumenya ubumenyi burenze bubiri no kuba ubwoko bugizwe n'abantu benshi bafite ubuhanga bumwe n'ubushobozi bwinshi. Impano n'impano zo ku rwego rwo hejuru.

Ibipimo n'ibisabwa

(1) Abayobozi bagomba kubishyiramo agaciro gakomeye, inzego zose zigomba kugira uruhare rugaragara mu bufatanye, gushyiraho gahunda zifatika kandi zinoze zo gushyira mu bikorwa amahugurwa, gushyira mu bikorwa ubuyobozi n'amabwiriza, kubahiriza iterambere ry'ubuziranenge bw'abakozi muri rusange, gushyiraho ibitekerezo by'igihe kirekire n'ibya rusange, no kuba abakora ibishoboka byose. Kubaka "icyitegererezo kinini cy'amahugurwa" kugira ngo gahunda y'amahugurwa igere kuri 90% kandi igipimo cy'amahugurwa y'abakozi bose kigere kuri 35%.

(2) Amahame n'uburyo bw'amahugurwa. Gutegura amahugurwa hakurikijwe amahame y'ubuyobozi n'amahugurwa y'urwego rw'ubuyobozi avuga ko "uyobora abakozi, uhugura". Isosiyete yibanda ku bayobozi b'ubuyobozi, abayobozi b'imishinga, injeniyeri bakuru, impano zihanitse n'amahugurwa "ane mashya" yo kuzamura abakozi; amashami yose agomba gukorana bya hafi n'ikigo cy'amahugurwa kugira ngo akore akazi keza mu mahugurwa y'abakozi bashya n'abari mu kazi no guhugura impano zivanze. Mu buryo bw'amahugurwa, ni ngombwa guhuza imiterere nyayo y'ikigo, guhuza ingamba n'imimerere y'aho, kwigisha hakurikijwe ubushobozi bwabo, guhuza amahugurwa yo hanze n'amahugurwa y'imbere, amahugurwa y'ibanze n'amahugurwa yo mu kigo, no gukoresha uburyo bworoshye kandi butandukanye nko gukora imyitozo y'ubuhanga, amarushanwa ya tekiniki, n'ibizamini byo gusuzuma; Amasomo, gukina, ingero, ibiganiro, isuzumabikorwa mu kigo n'ubundi buryo birahuzwa. Hitamo uburyo bwiza kandi ushyireho, tegura amahugurwa.

(3) Kugenzura ko amahugurwa akorwa neza. Kimwe ni ukongera igenzura n'ubuyobozi no kunoza uburyo. Isosiyete igomba gushyiraho no kunoza ibigo byayo byo guhugura abakozi n'aho bakorera, no gukora igenzura ritari ryemewe n'amategeko n'ubuyobozi ku bijyanye n'amahugurwa atandukanye ku nzego zose z'ikigo cy'amahugurwa; icya kabiri ni ugushyiraho uburyo bwo gushimira no gutangaza amakuru. Amashami yageze ku musaruro mwiza w'amahugurwa kandi akomeye kandi afite akamaro; amashami atarashyira mu bikorwa gahunda y'amahugurwa kandi atinda mu mahugurwa y'abakozi agomba kumenyeshwa no kunengwa; icya gatatu ni ugushyiraho uburyo bwo gutanga ibitekerezo ku mahugurwa y'abakozi, no gushimangira kugereranya uko isuzuma n'ibyavuye mu mahugurwa bihagaze n'umushahara n'agahimbazamusyi mu gihe cy'amahugurwa yanjye birafitanye isano. Menya ko kunoza ubumenyi bw'abakozi mu kwihugura.

Mu iterambere rikomeye ry’ivugurura ry’ibigo muri iki gihe, duhanganye n’amahirwe n’ibibazo bitangwa n’igihe gishya, ni mu gukomeza imbaraga n’ubutwari bw’uburezi n’amahugurwa by’abakozi gusa dushobora gushinga ikigo gifite ubushobozi bukomeye, ikoranabuhanga rihanitse n’ireme ryo hejuru, no kwimenyereza iterambere ry’ubukungu bw’isoko. Itsinda ry’abakozi ribafasha gukoresha neza ubuhanga bwabo no gutanga umusanzu wabo mu iterambere ry’ikigo no mu iterambere ry’umuryango.
Abakozi ni cyo kintu cya mbere mu iterambere ry'ibigo, ariko ibigo byacu bihora bigorana gukomeza urwego rw'impano. Abakozi beza biragoye guhitamo, gukuza, gukoresha no kugumana abakozi beza?

Kubwibyo, uburyo bwo kubaka ubushobozi bw'ibanze bwo guhangana n'abandi mu kigo, guhugura abakozi bafite impano ni ingenzi, kandi guhugura abakozi bafite impano bituruka ku bakozi bahora bateza imbere imico yabo y'umwuga n'ubumenyi n'ubuhanga bwabo binyuze mu kwiga no guhugura buri gihe, kugira ngo bubake itsinda rikora neza. Kuva ku buhanga kugeza ku buhanga, ikigo kizahora gihora gihora gihagaze neza!