Lilemong tsa morao tjena, ho 'nile ha eloa hloko haholo graphene ea supermaterial. Empa graphene ke eng? Ak'u nahane ka ntho e matla ho feta tšepe ka makhetlo a 200, empa e le bobebe ho feta pampiri ka makhetlo a 1000.
Ka 2004, bo-rasaense ba babeli ba tsoang Univesithing ea Manchester, Andrei Geim le Konstantin Novoselov, ba ile ba "bapala" ka graphite. E, ntho e tšoanang eo u e fumanang ntlheng ea pentšele. Ba ne ba labalabela ho tseba hore na e ka tlosoa ka lera le le leng. Kahoo ba ile ba fumana sesebelisoa se sa tloaelehang: theipi ea duct.
“O beha [teipi] hodima graphite kapa mica ebe o tlosa lera le ka hodimo,” Heim o hlaloseditse BBC. Di-flakes tsa graphite di a fofa ho tloha theiping. Ebe o mena theipi ka halofo mme o e kgomaretse lakane e ka hodimo, ebe o a arola hape. Ebe o pheta tshebetso ena ka makgetlo a 10 kapa a 20.
"Nako le nako ha mafoforetsane a robeha ho ba mafoforetsane a masesaane le a masesaane. Qetellong, mafoforetsane a masesaane haholo a sala lebanteng. U qhaqha theipi 'me ntho e' ngoe le e 'ngoe ea qhibiliha."
Ho makatsang ke hore mokhoa oa theipi o sebelitse ka mehlolo. Teko ena e khahlisang e lebisitse ho fumanoeng ha li-flakes tsa graphene tsa lera le le leng.
Ka 2010, Heim le Novoselov ba ile ba fumana Khau ea Nobel ho Fisiks ka lebaka la ho sibolla ha bona graphene, e leng thepa e entsoeng ka liathomo tsa khabone tse hlophisitsoeng ka har'a letlooa le nang le mahlakore a tšeletseng, tse tšoanang le terata ea khoho.
Lebaka le leng le ka sehloohong leo graphene e leng e makatsang ka lona ke sebopeho sa yona. Lera le le leng la graphene e hlwekileng le hlaha e le lera la diathomo tsa khabone tse hlophisitsweng ka sebopeho sa lattice ya mahlakore a tsheletseng. Sebopeho sena sa mahe a dinotshi a tekanyo ya athomo se fa graphene matla a yona a makatsang.
Graphene le yona ke naleli ya motlakase. Mochesong wa kamore, e tsamaisa motlakase hamolemo ho feta thepa efe kapa efe.
Na u sa hopola liathomo tseo tsa khabone tseo re buileng ka tsona? E 'ngoe le e 'ngoe ea tsona e na le elektrone e eketsehileng e bitsoang elektrone ea pi. Elektrone ena e tsamaea ka bolokolohi, e e lumella ho tsamaisa phallo ea motlakase ka har'a mekhahlelo e mengata ea graphene ka khanyetso e nyane.
Phuputso ea morao tjena mabapi le graphene Setsing sa Theknoloji sa Massachusetts (MIT) e sibolotse ntho e batlang e le ea mohlolo: ha u potoloha hanyane (likhato tse 1.1 feela) mekhahlelo e 'meli ea graphene ntle le ho e hokahanya, graphene e fetoha superconductor.
Sena se bolela hore e ka tsamaisa motlakase ntle le khanyetso kapa mocheso, e leng se bulang menyetla e thabisang ea superconductivity ea nakong e tlang mochesong oa kamore.
E 'ngoe ea lits'ebetso tse lebelletsoeng ka ho fetisisa tsa graphene ke libetering. Ka lebaka la ho tsamaisa ha eona ka tsela e phahameng, re ka hlahisa libeteri tsa graphene tse tjhajang kapele le tse tšoarellang nako e telele ho feta libeteri tsa sejoale-joale tsa lithium-ion.
Lik'hamphani tse ling tse kholo tse kang Samsung le Huawei li se li nkile tsela ena, li ikemiselitse ho hlahisa tsoelo-pele ena lisebelisoa tsa rona tsa letsatsi le letsatsi.
“Ka 2024, re lebeletse hore mefuta e fapaneng ea lihlahisoa tsa graphene e be 'marakeng,” ho boletse Andrea Ferrari, motsamaisi oa Setsi sa Graphene sa Cambridge le mofuputsi ho Graphene Flagship, e leng morero o tsamaisoang ke European Graphene. Khamphani e tsetela li-euro tse limilione tse likete tse 1 mererong e kopanetsoeng. Selekane sena se potlakisa nts'etsopele ea theknoloji ea graphene.
Balekane ba lipatlisiso ba Flagship ba se ba ntse ba theha libeteri tsa graphene tse fanang ka matla a 20% le matla a 15% ho feta libeteri tse ntle ka ho fetisisa tsa kajeno tse nang le matla a mangata. Lihlopha tse ling li thehile lisele tsa letsatsi tse thehiloeng ho graphene tse sebetsang hantle ka 20% ho fetoleng khanya ea letsatsi hore e be motlakase.
Leha ho na le dihlahiswa tse ding tsa pele tse sebedisitseng bokgoni ba graphene, jwalo ka disebediswa tsa dipapadi tsa Head, tse ntle ka ho fetisisa di sa tla. Jwalo ka ha Ferrari a hlokometse: “Re bua ka graphene, empa ha e le hantle re bua ka palo e kgolo ya dikgetho tse ntseng di ithutwa. Dintho di tsamaya ka tsela e nepahetseng.”
Sengoloa sena se ntlafalitsoe ho sebelisoa theknoloji ea bohlale ba maiketsetso, se hlahlobiloe lintlha, 'me se hlophisitsoe ke bahlophisi ba HowStuffWorks.
Moetsi oa lisebelisoa tsa lipapali, Head, o sebelisitse thepa ena e makatsang. Racket ea bona ea tenese ea Graphene XT e ipolela hore e bobebe ka 20% ka boima bo tšoanang. Ena ke theknoloji e ncha ka 'nete!
`;t.byline_authors_html&&(e+=`Mongolo o reng: ${t.byline_authors_html}`),t.byline_authors_html&&t.byline_date_html&&(e+=” | “),t.byline_date_html&&(e+=t.byline_date_html);var i=t.body_html .replaceAll('”pt','”pt'+t.id+”_”); kgutlisa e+=`\n\t\t\t\t
Nako ea poso: Pulungoana-21-2023