O le ā le graphene? O se mea fa'ataulāitu ofoofogia

I tausaga talu ai nei, ua tele le gauai atu i le graphene sili ona malosi. Ae o le a le graphene? Ia, mafaufau i se mea e 200 taimi le malosi nai lo le uʻamea, ae 1000 taimi le mama nai lo le pepa.
I le 2004, e toalua saienitisi mai le Iunivesite o Manchester, o Andrei Geim ma Konstantin Novoselov, na “taaalo” i le karapite. Ioe, o le mea lava lea e tasi e te maua i le pito o se penitala. Sa la fia iloa le mea ma sa la fia iloa pe mafai ona aveese i le tasi vaega. O lea na la maua ai se meafaigaluega e le masani ai: o le lipine.
“E te fofola [le lipine] i luga o le graphite poʻo le mica ona e sae ese lea o le vaega pito i luga,” o le faʻamatalaga lea a Heim i le BBC. E felelei ese fasi graphite mai le lipine. Ona gaugau lea o le lipine i le afa ma faʻapipiʻi i le pepa pito i luga, ona toe vaevae lea. Ona e toe fai lea faiga i le 10 pe 20 taimi.
“O taimi uma lava e malepe ai fasi mea manifinifi i ni fasi mea manifinifi ma manifinifi. I le iuga, e tumau pea ni fasi mea manifinifi i luga o le fusipaʻu. E te faʻataʻapeʻapeina le lipine ma e faʻataʻapeʻapeina mea uma.”
O le mea e ofo ai, sa matuā aoga tele le metotia o le lipine. O lenei faʻataʻitaʻiga manaia na mafua ai ona maua ni fasi graphene e tasi le vaega.
I le 2010, na maua ai e Heim ma Novoselov le Nobel Prize i le Fisiki mo la la’ua mauaina o le graphene, o se mea e faia i atomu kaponi o lo’o fa’atulagaina i totonu o se hexagonal lattice, e tutusa ma le uaea moa.
O se tasi o mafuaʻaga autū e ofoofogia ai le graphene o lona fausaga. O se vaega e tasi o le graphene mama e foliga mai o se vaega o atomu kaponi o loʻo faʻatulagaina i se fausaga hexagonal lattice. O lenei fausaga atomic-scale honeycomb e maua ai e le graphene lona malosi mataʻina.
O le Graphene o se tagata lauiloa fo'i i mea tau eletise. I le vevela o le potu, e sili atu lona fa'atinoina o le eletise nai lo se isi lava mea.
E te manatua na atoma kaponi na tatou talanoaina? Ia, e tofu i latou ma se eletise faaopoopo e ta'ua o le pi electron. O lenei eletise e fealua'i saoloto, ma mafai ai ona fa'atautaia le fa'asalalauga e ala i le tele o vaega o le graphene ma sina tete'e itiiti.
O suʻesuʻega talu ai nei i le graphene i le Massachusetts Institute of Technology (MIT) ua maua ai se mea e toetoe lava a faʻataulāitu: a e faʻataʻamilomilo teisi (naʻo le 1.1 tikeri) ni vaega se lua o le graphene i fafo o le laina saʻo, e avea le graphene ma superconductor.
O lona uiga e mafai ona fa'atautaia le eletise e aunoa ma le tete'e po'o le vevela, ma tatala ai avanoa mata'ina mo le superconductivity i le lumana'i i le vevela o le potu.
O se tasi o faʻaoga sili ona faʻamoemoeina o le graphene o loʻo i totonu o maa eletise. Faʻafetai i lona maualuga o le conductivity, e mafai ona matou gaosia ni maa graphene e vave ona faʻatumu ma umi atu le tumau nai lo maa lithium-ion faʻaonaponei.
O nisi kamupani tetele e pei o Samsung ma Huawei ua uma ona latou uia lenei ala, ma le taumafai e faʻalauiloa atu nei atinaʻe i a tatou masini komepiuta i aso uma.
“E oo atu i le 2024, matou te faʻamoemoe o le a i ai ni oloa eseese o le graphene i luga o le maketi,” o le saunoaga lea a Andrea Ferrari, o le faatonu o le Cambridge Graphene Center ma o le tagata suʻesuʻe i le Graphene Flagship, o se fuafuaga e faʻatautaia e le European Graphene. O loʻo faʻafaigaluega e le kamupani le 1 piliona euros i galuega faʻatasi. O le mafutaga faʻatasi e faʻavavevaveina le atinaʻeina o tekinolosi graphene.
Ua uma ona fausia e pa'aga su'esu'e a le Flagship ni maa graphene e maua ai le 20% le tele o le gafatia ma le 15% le tele o le malosi nai lo maa sili ona lelei o aso nei. O isi 'au ua fausia ni sela la e fa'avae i le graphene e 20 pasene le sili atu le lelei i le liua o le susulu o le la i le eletise.
E ui o loʻo i ai nisi oloa muamua ua faʻaaogaina le gafatia o le graphene, e pei o meafaigaluega taʻaloga a le Head, ae o le a oʻo mai le mea sili ona lelei. E pei ona matauina e Ferrari: "Matou te talanoa e uiga i le graphene, ae o le mea moni o loʻo matou talanoa e uiga i le tele o filifiliga o loʻo suʻesuʻeina. O loʻo agai i luma mea i le itu saʻo."
Ua faʻafouina lenei tusiga e faʻaaoga ai le tekinolosi o le atamai faʻapitoa, siakiina o mea moni, ma faʻatonutonuina e faatonu o le HowStuffWorks.
Ua fa'aaogaina e le kamupani gaosi mea ta'alo o le Head lenei mea ofoofogia. O la latou raketi tenisi o le Graphene XT ua fai mai e 20% le mama i le mamafa lava e tasi. O se tekinolosi fou moni lava lenei!
`;t.byline_authors_html&&(e+=`Fa'aliliuina:${t.byline_authors_html}`),t.byline_authors_html&&t.byline_date_html&&(e+=” | “),t.byline_date_html&&(e+=t.byline_date_html);var i=t.body_html .replaceAll('”pt','”pt'+t.id+”_”); toe faafoi e+=`\n\t\t\t\t


Taimi na lafoina ai: 21-Nov-2023